اشاره:
درسالهای اخیر بازار عرفانهای کاذب بسیار گرم شده است. این فرقه که از انواع مختلف هستند در جهان باعث ایجاد بحران معنوی گردیده و با شگردهای مختلف باعث گمراهی جوانان می شوند. در این نوشته به عوامل روآوری جوانان به سوی عرفانهای کاذب و دروغین اشاره شده است.
عوامل مختلفی می تواند باعث گرایش به عرفانهای نوظهور باشد كه به برخی از آنها اشاره می كنیم:
1. برخی از نویسندگان یكی از ویژگی های عرفان های جعلی و كاذب را چنین بیان داشته اند:
این عرفان ها احكام عبادی دین را دست و پاگیر و مایه درد سر می دانند: همان طوری كه خالی شدن قالب از محتوی و معنی دین حقیقی را تبدیل به دین نما می كنند، ترك قالب ها و صورت نیز عرفان حقیقی را به عرفان جعلی مبدل می سازد.(1)
با توجه به این شاخصهی عرفانهای كاذب و نو ظهور یكی از عوامل رواج یافتن عرفان كاذب همین موضوع باشد برای خیلی این امر بسیار مطلوب و پسندیده است و خوش آیند است كه از یك سلسله مناسك و اعمال و آداب شریعت رهائی و خلاصی یابند، و در عین حال دین او محفوظ باشد و متدین باقی بماند، تازه عارف هم شده باشد و پیرو یك فرقه عالی و ممتاز دینی نیز به حساب بیاید، این چنین عرفانی به سهولت و آسانی در میان گروه های ساده لوح جوان رواج می یابد و در اثر ساده لوحی فریب آن را می خورد.
بی اعتنایی به ظواهر شرع و تحقیر فقه و فقها از مشتركاتیست كه در گروه های متصوفه كه قدمت بیش از هزار سال دارند وجود دارد، چه در ایران و چه در كشورهای چین و هند و مصر و غیره و در عرفانهای نو ظهور این بی اعتنایی پر رنگتر می باشد.
2. در عرفان كاذب و یا عرفان التقاطی و یا عرفان جعلی، كه حقیقتاً این ها عرفان نیست، بلكه تحریفی است كه صورت گرفته است، و دروغی است كه رواج داده شده، مصرف مواد مخدر و توهم زا و یا هیپنوتیزم جزء تعلیمات آن ها است. این عامل نیز برخی از جوانان را به سوی خود جذب می كند. و چنانکه برخی گفته اند: در عرفان كاذب اغلب اغراض مادی و دنیایی مقصود است، كه آن اهداف به طریق یا طرق مثل مصرف مواد مخدر یا توهم زا یا روانكاری نیز بر آورده می گردد.(2)
3. این عرفان ها سنت های دینی و عرفانی مختلف را بهم می آمیزد و این در آمیختگی را بدین نحو توجیه كرده و می گویند:
ما از هر سنت دینی و عرفانی بهترین اجزا و عناصرش را بر می گزینیم، و با این كار نظام عرفانی پدید می آوریم، كه نقاط قوت همه سنت های دینی و عرفانی را دارد، و نقاط ضعف هیچ یك آنها را ندارد غافل از این كه نفس همین تركیب و تلقین بزرگترین عیب این عرفان ها است.(3)
همین امر سبب می شود گروهی از مردم به این عرفانی ها گرایش یابند چون شیوع بی قیدی و دین زدائی در آن وجود دارد، و اگر دقت كنید مغلطه كاری است كه صورت می گیرد، در تعالیم نحله های عرفان خدای ادیان الهی و خالق آسمانها و زمین تبلیغ نمی شود، بلكه دعوت به سوی نیروی مطلق و بی قید و شرط است، و یك نوع ادبیات مبهم و سردرگم و كم كم رفته كمرنگ می شود و در طی زمان توسط آموزگاران بسیار حیله گر به سمت مرز بی خدایی سوق داده می شود.
پی نوشت:
- گوهر و صدف عرفان، اسلامی، تألیف، فریتبوف متوان ترجمه من حجت، چ1، 1381ش، ص47.
- همان.
- همان، ص48.
منبع: نرم افزار پاسخ 2 مرکز مطالعات حوزه.
