اشاره:
در برخی از ادیان شرقی به ویژه هندوئیسم مرده های شان را می سوزانند. این پدیده با وجود اینکه با احکام ادیان الهی در تضاد است از نظر عقل نیز قابل پذیرش نیست بلکه عقلای عالم آن را توهینی به جسد انسان می دانند. ولی در عین حال در آیین هندو برخلاف سایر ادیان به عنوان احترام مرده های شان می سوزاند که در نوشته کوتاه به فلسفه آن از دیدگاه این آیین اشاره شده است.
قوانین، مقررات و عقاید هندوها بر اساس مقاصد چهار گانه ای بنا شده است كه عبارتند از:
1. كامه: كه همان كامرانی و طلب لذایذ جسمانی است.
2. ارتهه: كه مراد از آن وظایف افراد نسبت به امور جهان می باشد.
3. دهرمه: به معنای شریعت و اخلاق و رفتار دینی.
4. مكشه: به معنای هدف غایی انسان و آن عبارت است از نجات روح و رسیدن آن به مرتبه كمال كه از طریق نفی تمام بدبختی های زندگی می باشد.(1)
درهندوئیزم در راستای مقصد چهارم دو عقیده بنا شده به نامهای:
1. سمساره: كه معنای آن انتقال ارواح یا تناسخ می باشد(2) فلذا هندوها بر این اساس معتقد می باشند كه ارواح انسانها بعد از مرگ در قالب بدن های دیگر وارد این جهان می شوند و به زندگی مجدد می پردازند.
2. كرمه: كه معنای آن كیفیت و چگونگی تولد ثانوی است(3) به عبارت دیگر بر اساس این عقیده هندوها طریقه و راه عمل به سمساره كه در ادامه به آن اشاره می شود بیان می دارند. بنابر این با توجه به آنچه كه بیان شد هدف غایی در دین هندو آزاد و رها شدن از محنت حیات است و بر این اساس پیروان این دین به دنبال این هستند كه در تجسم و حلول بعدی، زندگی بهتری داشته باشند.(4)
از این رو هندوئیزم برای چگونگی توالد ثانوی (كرمه) قانون سوزاندن مردگان را وضع كرده اند و از این رسم دو هدف را دنبال می كنند كه عبارتند از:
1. عمل به كرمه: (چگونگی توالد ثانوی) یا به عبارت دیگر آنها بدین وسیله به روح در حال عزیمت این امكان را فراهم می كنند تا این جهان را ترك كند و منزلت نیاكان را به دست آورد و همانند شبح در این جهان باقی نماند و به سرنوشت بعدی خود رهسپار شود.(5)
2. رفع آلودگی: هندوها بر این عقیده اند كه با مرگ فرد آلودگی گسترده ای آزاد می شود كه تنها راه رفع این آلودگی سوزاندن جنازه مرده ها می باشد.(6)
نتیجه آن كه هندوها به دو دلیل مرده های خود را می سوزانند:
اول آنكه: این كار را (سوزاندن مرده) بهترین راه تسریع در رسیدن متوفی به زندگی بعدیش می دانند و دوم آنكه با این كار در صدد برطرف كردن آلودگی ایجاد شده می پردازند.
پی نوشت:
- آریا، غلامعلی، آشنایی با تاریخ ادیان، تهران، مؤسسه فرهنگی و انتشاراتی پایا، چاپ سوم، 1379ش، ص 55.
- جان بی ناس، تاریخ جامع ادیان، ترجمه علی اصغر حكمت، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، 1377ش، ص 155.
- همان.
- گواهی، عبدالرحیم، جهان مذهبی، تهران، نشر فرهنگ، چاپ دوم، 1378ش، ص297.
- سیمن و تیمن، آیین هندو، ترجمه علی موحدیان عطار. قم، مركز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، 1382ش، ص 74.
- همان.
