اشاره
مرحوم آیت الله حاج سید ضیاءالدین روحانی را نکوهى، یکى از علماى بزرگ شهرستان رودسر به شماربود.فقید سعید در سال ۱۳۱۱ش (۱۳۵۱ق) در بیت علم و فضیلت زاده شد. پدرش مرحوم آیت الله حاج سید محمدهادى روحانى، از شاگردان آیت الله حاج شیخ عبدالکریم حایرى و از علماى مهم رودسر بود و نسب ایشان به سید ابوجعفر الثائر بالله علوى مى رسید. او در سال ۱۳۲۵ش به حوزه علمیه قم آمد و سطوح عالیه را ازمحضر حضرات آیات: سلطانى طباطبایى، شهیدصدوقى و جعفر سبحانى آموخت و پس از آن به درس هاى خارج آیات عظام: بروجردى، سید احمد خوانسارى، محقق داماد، گلپایگانى، امام خمینى، شریعتمدارى،منتظرى، آملى و نجفى مرعشى حاضر شد و بهره فراوانی از فقه و اصول برد. پس از وفات آیت الله بروجردى (۱۳۴۰ش) به نجف اشرف مهاجرت کرد و در درس هاى آیات عظام: خویى، شاهرودی و سید عبدالهادى شیرازى حاضر شد و مبانى علمی اش را استوار ساخت.
خدمات
در سال ۱۳۴۲ش به زادگاهش بازگشت و به دنبال اصرار بسیار مردم شهرش، و مصادف شدن با درگذشت پدرش، در آنجا ماندگار شد و به فعالیت های دینى و علمى و تبلیغى فراوان پرداخت. تبلیغ، تألیف، تدریس، مبارزه با فرقه ضاله و چپى ها و توده اى ها از کارهاى وى بود. او از آیات عظام: سید محمود شاهرودى و میرزا هاشم آملى اجازه اجتهاد و از آیات عظام: امام خمینى، گلپایگانى، میلانى، حکیم و خویى اجازه تصدى امور حسبیه داشت. او در قم ازبنیان گذاران مجله (مکتب تشیع) و همکاران مجله (مکتب اسلام) بود و مقالات فراوان در آنها نگاشت. در زادگاهش، در تأسیس و تجدید بناى مساجدى چند و دارالقرآن ولى عصر(عج) شرکت داشت.
تألیفات
۱. اسلام و مسیحیت (ترجمه، از سید قطب)
۲. فروید و فرویدیسم (ترجمه، از سید قطب)
۳. فریب خوردگان: مزدوران استعمار در لباس مذهب
۴. معجزه جاویدان (درباره اعجاز علمى قرآن)
۵ . مجموعه مقالات در مجلاتِ مکتب اسلام و مکتب تشیع.
۶. ترجمه (على ولید الکعبه)، از علامه اردوبادی.
۷. چهار بانوى بزرگ
۸. دیوان اشعار و مراثی
۹. تاریخ ائمه اطهار
۱۰. اصول اعتقادات
۱۱. امامت و ولایت
۱۲. کتاب القضاء
۱۳. تقریرات درس اساتید قم و نجف
۱۴. تفسیر بعضى از سوره هاى قرآن
وفات
سرانجام آن عالم بزرگ، در ۷۰سالگى در روز چهارشنبه ۲۸فروردین۱۳۸۱ش (۴صفرالخیر ۱۴۲۳ق) در زادگاهش درگذشت و پس از تشییع باشکوه در آستانه مبارکه جدّش: امامزاده سید ابوجعفر ابیض در قریه میانده چابکسر، مدفون شد.
