فرزندان امام باقر (عليه السلام) هفت نفر بودند، امام محمد بن علی مشهور به امام محمدِ باقر (علیه السلام) امام پنجم شیعیان، بعد از امام سجاد (علیه السلام) است. مشهورترین لقب او «باقر» به معنای شکافنده است که بر پایه حدیث لوح، این لقب را پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) پیش از ولادتش به او داد.
امام باقر(علیه السلام) حدود نوزده سال امامت شیعیان را بر عهده داشت و در هفتم ماه ذی الحجه سال هزار و چهارده هجری قمری در سن ۵۷ سالگی به شهادت رسید.
حضرت باقرالعلوم (علیه السلام) در علم، زهد، عظمت و فضیلت سرآمد بنی هاشم بود و احادیث فراوانی در زمینه های مختلفی همچون فقه، توحید، سنت نبوی، قرآن و اخلاق از او نقل شده است تا جایی که محمد بن مسلم سی هزار حدیث و جابر بن یزید جعفی هفتاد هزار حدیث از امام باقر (علیه السلام) نقل کرده اند.
حضرت باقر (علیه السلام) در دوران پر برکت امامتش، جنبشی علمی پدید آورد که در دوره امامت فرزندش امام صادق (علیه السلام) به اوج خود رسید. شمار اصحاب و شاگردان او را چهارصد و شصت و دو تن دانسته اند. در دوره امامت او، تدوین دیدگاه های شیعه در رشته های گوناگون مانند اخلاق، فقه، کلام و تفسیر آغاز شد.
فرزندان امام باقر (علیه السلام)
طبق نقل برخی منابع، فرزندان امام باقر (عليه السلام) هفت نفر بودند 1- ابو عبد الله جعفر بن محمد عليه السلام 2- عبد الله بن محمد 3 – براهيم 4 – عبيد الله، 5 – علی 6 – زينب 7- ام سلمه .
دیدگاه نویسنده اعلام الوری درباره فرزندان امام باقر (ع)
مولف کتاب اعلام الورى درباره فرزندان امام باقر (علیه السلام) گفته است که امام (علیه السلام) فقط يك دختر داشت به نام زينب كه كنيه اش ام سلمه بود. مرحوم شیخ مفید در ارشاد می نويسد كه امامت در هيچ يك از فرزندان امام باقر (ع) استقرار نيافت مگر در ابى عبد الله جعفر بن محمد (عليه السلام).
برادرش عبد الله داراى فضل بود و مرد صالحى بشمار می رفت. نقل شده كه نزد يكى از بنى اميه رفت او تصميم كشتن عبد الله را داشت. عبد الله رحمة الله عليه به او گفت: مرا نكش خدا وساطت مرا می پذيرد و درباره تو شفاعت می كنم. مرد اموى نپذيرفت و سرانجام او را مسموم نموده و كشت.
دیدگاه نویسنده کشف الغمه درباره فرزندان امام باقر (ع)
مرحوم اربلی در كشف الغمه می نويسد- سه فرزند پسر داشت و يك دختر اسم فرزندانش جعفر ملقب به صادق و عبد الله و ابراهيم و ام سلمه بود بعضى بيش از اين ذكر نموده اند.
دیدگاه نویسنده مناقب درباره فرزندان امام باقر (ع)
مناقب- اولاد حضرت باقر (علیه السلام) را هفت نفر می نويسد: امام جعفر صادق (علیه السلام) كه كنيه حضرت باقر (ع) به نام ايشان بود و عبدالله افطح از ام فروه دختر قاسم و عبد الله و ابراهيم از ام حكيم و على و ام سلمه و زينب از كنيزى بوده و بعضى گفته اند زينب از كنيز ديگرى است. بعضى گفته اند يك دختر فقط داشته به نام ام سلمه تمام آنها نسل باقى نگذاشتند و فقط حضرت صادق داراى فرزند بود.
دیدگاه نویسنده قرب الاسناد درباره فرزندان امام باقر (ع)
بزنطى می گوید: خدمت حضرت رضا (علیه السلام) سخن از قاسم ابن محمد دایى پدرش شد و هم سعيد بن مسيب. فرمود هر دو شيعه بودند وقتى جدم (حضرت باقر علیه السلام) دختر قاسم بن محمد را خواستگارى كرد گفت: بايد شما پيش پدرت على بن الحسين (عليه السلام) می رفتى و از او خواستگارى می كردى (و آن قدر ارادت به ائمه داشت كه می گفت اختيار دختر من به دست حضرت زين العابدين علیه السلام است).[1]
ابى الجارود گفت خدمت حضرت باقر (علیه السلام) رفتم. روى اسباب خانه نشسته بود. من شروع به دست زدن به اثاث نمودم فرمود: اينها را كه دست می زنى متعلق به شخص ارمنى است. گفتم شما را با ارمنى چكار؟
فرمود: اين اسباب ها جزء جهيزيه ام على است (يكى از زنان امام باقر علیه السلام بود). سال ديگر خدمت آن جناب رفتم با دست زير خود را می کشیدم فرمود: مثل اين كه می خواهى نگاه كنى زير پايت چيست؟
عرض كردم: نه آدم كور با دست خود بازى می كند. فرمود: آن اسباب ها متعلق به ام على بود و مذهب خوارج را داشت يك شب تا به صبح هر چه به گوش او خواندم تا برگردد و على (صلوات الله عليه) را دوست داشته باشد امتناع ورزيده قبول نكرد. فردا صبح طلاقش دادم. [2]
ابو الفرج اصفهانى در (مقاتل الطالبيين) از ابو المقدام روايت كرده است كه عبد الله بن محمد بن على بن حسين بر يكى از اميران بنى اميه وارد شد. امير خواست او را بكشد عبد الله گفت: مرا مكش بگذار من از جانب خداوند مراقب اعمال تو و نزد خدا شفيع و يا وارث باشم، امير گفت: چنين مقام و رتبه اى در تو نمی بينم و بعد از ساعتى او را سم خورانيد و كشت. [3]
پی نوشت ها
[1] . حمیری، قرب الاسناد، ص 210
[2] . شیخ کلینی، كافى ج 6 ص 477-
[3] . زندگانى امام سجاد (ع) و امام محمد باقر (ع)، ترجمه بحار الأنوار، ص 266
