کتاب تربیت عبادی کودکان در اسلام، پژوهشی در قلمرو تعلیم و تربیت اسلامی با رویکرد آموزشی است که هدف اصلی نویسنده ارائه رهنمودهای منطقی برگرفته از قرآن و شیوه و منش ائمه اطهار (ع) در قالب دلالت های آموزشی برای نهادینه سازی تکالیف عبادی در کودکان است که راهنمای عمل والدین، مربیان و برنامه ریزان تعلیم و تربیت است…
شناسنامه کتاب
عنوان کتاب: تربیت عبادی کودکان در اسلام
نویسنده: مهدی شکرالهی
مترجم/ محقق: ****
ناشر: انتشارات موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره)
سال نشر: ۱۳۹۶
نوبت نشر: اول
محل نشر: قم
تعداد صفحات: ۳۷۲ صفحه
تربیت عبادی کودکان
تربیت عبادی جزیی برجسته از تربیت دینی است که در آن مربی سعی می کند متربی خود را با روش های فعال و مطابق با فطرت به صورت تدریجی با عبادات آشنا کند و با انگیزه سازی درونی روحیه بندگی را در کودک ایجاد نماید و در ادامه با درونی سازی مطالب خود، شخصی را تربیت بکند که در سن تکلیف متعهد به انجام تکالیف عبادی باشد و اساسی ترین کار مربی در این مرحله ، ایجاد انگیزه و اشتیاق درونی در بستر عشق و محبت است چون جایگاه تربیت اصیل، قلب است و قلب ظرف ایمان می شود و ایمان در قدم بعدی عمل متناسب با خود را می سازد و عبادت عاشقانه را به صحنه می آورد.
از آنجا که کتاب های درسی نظام آموزشی و تربیتی کشور ما با نظام ارزش های دینی ارتباط وثیقی دارد، لازم است برای تأمین و تقویت سلامت معنوی دانش آموزان، برنامه درسی و آموزشی به سمتی پیش رود که پایبندی به ارزش های دینی را در آنان درونی سازد. کتاب تربیت عبادی کودکان در اسلام، شامل مباحثی در خصوص مراحل، اصول و شیوه های یاددهی تکالیف عبادی و تقویت روح معنویت در کودکان است. امید است این اثر ارزشمند، مورد استفاده والدین و متصدیان آموزشی و تربیتی در حوزه تربیت دینی کودک قرار گیرد.
درباره کتاب تربیت عبادی کودکان در اسلام
نویسنده کتاب تربیت عبادی کودکان در اسلام، مهدی شکرالهی است. این کتاب توسط انتشارات موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره) منتشر شده است. در این کتاب، تلاش شده تا به موضوعات مختلف در زمینه تربیت عبادی کودک پرداخته شود. کتاب تربیت عبادی کودکان در اسلام، پژوهشی در قلمرو تعلیم و تربیت اسلامی با رویکرد آموزشی است که هدف اصلی نویسنده ارائه رهنمودهای منطقی برگرفته از قرآن و شیوه و منش ائمه اطهار (ع) در قالب دلالت های آموزشی برای نهادینه سازی تکالیف عبادی در کودکان است که راهنمای عمل والدین، مربیان و برنامه ریزان تعلیم و تربیت است.
در کتاب تربیت عبادی کودکان در اسلام، به این موضوعات و مسائل مهم و کاربردی پرداخته شده است: مفهوم شناسی واژگان تربیت، عبادت و تربیت عبادی، اهمیت و جایگاه عبادت در نظام آفرینش، تربیت و مراحل رشد و تحول کودک از دیدگاه اندیشمندان تعلیم و تربیت، مراحل و ویژگی های دوران رشد کودک و وظایف والدین و مربیان، اصول و روش های تربیت عبادی نظیر اصل معرفت دهی عبادی، زمینه سازی و آماده سازی معنوی به عنوان نخستین اصل و ایجاد انگیزه یا انگیزه محوری به عنوان آخرین اصل.
ساختار و فهرست کتاب
کتاب تربیت عبادی کودکان در اسلام شامل پنج فصل است:
در فصل نخست، مفهوم شناسی، واژگان تربیت، عبادت و تربیت عبادی مطرح می شود.
فصل دوم جایگاه عبادت در نظام آفرینش است که اهمیت و جایگاه عبادت و راز آفرینش جهان هستی و موضوعاتی مانند عبادت، تربیت و مراحل رشد و تحول کودک از دیدگاه علمای تعلیم و تربیت مورد بررسی قرار داده است.
فصل سوم کتاب تربیت عبادی کودکان در اسلام، مراحل و ویژگی های دوران رشد کودک و وظایف والدین و مربیان نام دارد.
فصل چهارم این اثر دارای عناوین عبادت کودک و مراحل تربیتی، عبادی و اصول و روش های تربیت عبادی است.
در فصل پنجم اصول و روش های تربیت عبادی در چند اصل مطرح می شود که اصل معرفت دهی عبادی، زمینه سازی و آماده سازی معنوی به عنوان نخستین اصل و ایجاد انگیزه یا انگیزه محوری به عنوان آخرین اصل مطرح می شود.
کتاب تربیت عبادی کودکان در اسلام، پژوهشی در قلمرو تعلیم و تربیت اسلامی با رویکرد آموزشی است که هدف اصلی نویسنده ارائه رهنمودهای منطقی برگرفته از قرآن و شیوه و منش ائمه اطهار (علیهم السلام) در قالب دلالت های آموزشی برای نهادینه سازی تکالیف عبادی در کودکان است که راهنمای عمل والدین، مربیان و برنامه ریزان تعلیم و تربیت است.
بخشی از مقدمه کتاب تربیت عبادی کودکان در اسلام
در مقدمه کتاب تربیت عبادی کودکان در اسلام چنین آمده است: «در میان موضوعات تربیتی، بحث تربیت عبادی کودکان از جمله مباحث بسیار ضروری و مطرح است؛ چرا که همه ما دوست داریم فرزندانمان روحیه ای معنوی و کوشا و متعهد در عبادات داشته باشند. به همین سبب، بسیاری از والدین برای تحقق این هدف، در پی یافتن راه حلی منطقی برگرفته از اسلام هستند که با فطرت کودکان نیز هماهنگ باشد. هدف اصلی تربیت عبادی، پرورش بعد معنوی کودکان و ایجاد انگیزه برای فراگیری و انجام تکالیف عبادی در جهت کسب معنویت و تقرب به خدا و سرانجام داشتن یک زندگی معنوی است.
از این رو، به جای انبوه سازی اطلاعات و مفاهیم دینی در ذهن کودکان، باید در پی ایجاد بصیرتی معنوی و عبادی در وجود آنان بود. به عبارت دیگر، هدف از تربیت عبادی، گشودن افق هایی تازه درباره شناخت ابعاد عبادت از نظر اهمیت، مراحل، اصول و روش های عبادی است. بدین ترتیب، با تأسی به شیوه و منش ائمه اطهار (علیهم السلام) علی، زمینه تقرب به خدا برای کودکان از همان دوران کودکی فراهم می گردد. پس باید در تربیت عبادی به گونه ای اقدام کرد که در کودکان احساسی مثبت و خوشایند به مفاهیم دینی و عبادی و گرایش به انجام اعمال و تکالیف عبادی ایجاد یا تقویت شود. باشد که اعمال عبادی در وجود آنان ملکه شود و با اعتقاد راسخ و انگیزه درونی به انجام آن مبادرت ورزند.
به تعبیر دیگر، در تربیت عبادی، بر پرورش جنبه های شناختی و عاطفی و برانگیختن شوق و رغبت متربی در فراگیری و انجام اعمال عبادی تأکید می شود. برای تحقق این هدف، ضرورت دارد کودکان را با اعمال و تکالیف عبادی آشنا کنیم؛ به گونه ای که به شکوفایی و پرورش حس فطری خداپرستی در آنان بینجامد. پس باید از روش های آموزشی با ما صرف که به انبوه سازی و متراکم شدن اطلاعات مذهبی و دینی می انجامد، دوری تربیت عبادی همچون دیگر موضوعات تربیتی مبادی، اهداف، مراحل، اصول، روش ها، عوامل و موانعی دارد که در این کتاب بیشتر تمرکز بحث، بر اصول و روش ها یا باید و نبایدهاست.
بنابراین ضمن بررسی آیات و روایات، به بیان اصول و روش هایی پرداخته ایم که معصومان (علیهم السلام) برای تربیت عبادی از آن ها بهره می گرفتند تا از این طریق، حس و رغبت کودکان به انجام تکالیف عبادی به انگیزه و خواست درونی و قلبی تبدیل شود. پس افزون بر تقویت بعد شناختی باید با بهره گیری از بعد عاطفی کودکان، نخست تصویری زیبا از دین و تکالیف و وظایف دینی و عبادی برای کودکان ترسیم کرد. از سوی دیگر، با توجه به نیاز والدین و متصدیان تربیت دینی، به چگونگی تربیت عبادی در دوره کودکی و بایدها و نبایدها و اصول و شیوه های آن پرداخته ایم تا راهنمای عمل والدین و برنامه ریزان تعلیم و تربیت در جهت نهادینه کردن اعمال عبادی کودکان باشد».
جمع بندی
کتاب تربیت عبادی کودکان در اسلام تالبف مهدی شکراللهی، اثری ارزشمند در حوزه تعلیم و تربیت اسلامی کودک است. مولف در این کتاب، با محوریت قرار دادن بحث تربیت دینی و عبادی کودکان، به اصول و روش های کارآمد و اثرگذار پیرامون تربیت هر چه بهتر کودکان در حوزه تربیت عبادی می پردازد. این کتاب، یک راهنمای خوب برای والدینی است که در خصوص تربیت دینی و عبادی فرزند خود دغدغه مند بوده و به دنبال دانش و آگاهی بیشتر در این زمینه اند.
منابع اقتباس مقاله: پایگاه پژوهش های معنوی؛ نشر هاجر (کتابشناسی کتاب تربیت عبادی کودکان در اسلام)