کتاب المحجة البیضاء فی تهذیب الاحیاء

1398-06-11

798 بازدید

اشتراک‌گذاری در ایتا اشتراک‌گذاری در بله اشتراک‌گذاری در سروش کپی کردن لینک

کتاب المحجة البیضاء نوشته محمدبن شاه مرتضی، مشهور به ملا محسن فیض کاشانی است. ملامحسن فیض کاشانی، در سال ۱۰۰۷ ق در کاشان متولد و در سال ۱۰۹۱ق در همان شهر به خاک سپرده شد. از بزرگان علمای امامیه، هم زمان با عصر صفویان و مدتی امام جمعه اصفهان بود. در محضر استادان بزرگی، چون سیدهاشم بحرانی و صدرالدین شیرازی کسب فیض کرد و بیش از صد کتاب و رساله در زمینه های گوناگون علمی از ایشان برجاست. در حدیث، از پیشوایان شش گانه حدیث شیعه شمرده می شود. وافی، شافی و النوادر، از کتاب های حدیثی ایشان است.

محجه البیضاء از کتاب های اخلاقی ایشان و تهذیب کتاب اخلاقی احیاء علوم الدین غزالی است. وی تلاش کرده است کتاب را با همان ترتیب و با دیدگاه شیعی به نگارش درآورد و آنچه را در آن کتاب از باورهای اهل سنت و اهل تصوف و مغایر با مبانی شیعه بوده است، بپیراید. محجه البیضاء از کتاب های اخلاقی است که افزون بر دیدگاه فلسفی و عرفانی، از آیات قرآن و روایت ها نیز فراوان بهره برده است.

این کتاب، چهار بخش دارد و هر بخش شامل ده کتاب است:

بخش اول ـ عبادات: در این بخش، مباحث عبادی، اسرار آن و مطالبی درباره عبادت ها که در فقه نیامده است، مطرح می شود.

بخش دوم ـ عادات: مباحث مربوط به روابط میان مردم و معاملات که هر انسان مؤمنی از دانستن آنها بی نیاز نیست، آمده است؛ مسائلی مانند: آداب خوردن و آشامیدن، آداب ازدواج، آداب هم نشینی و معاشرت. در این قسمت، به جای بحث «آداب السماء والوجد» که در کتاب احیاء العلوم غزالی آمده و درباره آداب متصوفه است، بحث «آداب الشیعه و اخلاق الامامه» جای گزین شده است.

بخش سوم ـ مهلکات: در این قسمت، آنچه در قرآن نکوهش شده و باید هر انسانی نفس خود را از آن پاک سازد، مانند حسد و کینه سخن به میان آمده و راه های درمان آن، همراه با شواهدی از قرآن و روایت بیان شده است.

بخش چهارم ـ منجیات: در این بخش، صفات نیکو و پسندیده که مقربان و صدیقان بدان آراسته و بدین وسیله به خداوند تقرب می جویند، معرفی شده است و در هر صفت، حدود و سبب به وجود آمدن آن و راه های رسیدن به آن صفت، بیان شده است.

کتاب محجه البیضاء، در هشت جلد و در چهار مجلد به چاپ رسیده است.