اهمیت آموزش هنر به کودکان و معرفی چند فعالیت هنری ساده و جذاب

آموزش هنر به کودکان، یک فرصت بی نظیر برای کودکان است تا روح و احساساتشان، پرورش یابد. دوران کودکی ظرفیت های زیادی برای یادگیری هنرهای مختلف فراهم می کند و کودکان می توانند سریعتر و با بازدهی بالاتر، رشته های هنری مختلف را یاد بگیرند.

برای یادگیری هنر، می توان از انواع گوناگون روش های آموزش به کودکان کمک گرفت. ترفندها، نکات و روش های مختلفی وجود دارد که می توان از طریق آن ها رشته های مختلف هنری را به کودکان آموزش داد. با وجودی که آموزش هنر به کودکان جذابیت زیادی دارد و احتمالا کودک شما سریعا مهارت های لازم را به دست می آورد، اما با این حال آموزش دادن رشته های مختلف هنری به کودکان پیچیدگی ها و سختی های خود را دارد. برای موفق شدن در این زمینه باید به یک سری نکات توجه داشت و برخی اصول را در نظر گرفت که پس از بیان آموزش هنر به کودکان، به آن ها خواهیم پرداخت.

اهمیت آموزش هنر به کودکان

چرا هنر برای کودکان مهم است و آموزش آن چه مزایایی دارد؟ آموزش هنر به کودکان فواید بسیاری دارد و می تواند تأثیرات مثبت زیادی بر جنبه های مختلف رشد و یادگیری آن ها بگذارد. هنر به کودکان کمک می کند تا خلاقیت، مهارت های حرکتی ظریف، تفکر انتقادی و توانایی حل مسئله را تقویت کنند. همچنین، هنر یک ابزار عالی برای بیان احساسات و عواطف، افزایش اعتماد به نفس و آشنایی با فرهنگ ها و ارزش های مختلف است.

اهمیت آموزش هنر به کودکان در ایجاد مهارت های مختلف در آن ها است. هنر می تواند مهارت هایی مثل خلاقیت، تصمیم گیری و تفکر انتقادی را در کودک پرورش دهد.

آموزش هنر به کودکان در مدارس

متاسفانه آموزش هنر به کودکان در مدارس، تقریبا در حاشیه قرار دارد. البته مدارسی هستند که تاکید خاصی روی اهمیت آموزش هنر به کودکان دارند و کلاس های هنری خاصی را در برنامه درسی خود می گنجانند. این کلاس ها تنوع قابل ملاحظه ای دارند. از آموزش طراحی و نقاشی گرفته تا انواع کاردستی ها. هیچ شکی نیست که هنر، برای اکثر بچه ها جالب و سرگرم کننده است. علاوه بر خلق آثار هنری، بچه ها معمولا دوست دارند این آثار را در گوشه و کنار خانه به نمایش بگذارند. آموزش هنر به کودکان کمک می کند که مهارت های مختلف را با تمرین های عملی یاد بگیرند.

فواید و آثار آموزش هنر به کودکان

آموزش هنر به کودکان، موجب پرورش دادن مهارت های مختلف و شکل گیری ویژگی های مثبت شخصیتی در کودکان می شود. در ادامه به برخی از فواید و آثار آموزش هنر به کودکان می پردازیم:

۱-خلاقیت

اولین تاثیر مثبتی که آموزش هنر بر کودکان خواهد داشت، افزایش خلاقیت آن ها است. کودکان از طریق هنر می توانند عواطف و تفکرات خودشان را بهتر ابراز کنند. در هنر بسیار راحت تر از علوم و ریاضی، این امکان فراهم می شود. برای افزایش خلاقیت کودکان و شیوه های رشد و تقویت آن از طریق آموزش هنر به کودکان، راه های زیادی وجود دارد از جمله این که از بچه ها بخواهیم تا یک مونولوگ را به چند روش مختلف بیان کنند. یا یک نقاشی بکشند که یک خاطره خوش را نشان دهد. حتی می توانید از آن ها بخواهید که برای یک شعر، ریتم جدیدی پیدا کنند.

۲-بهبود عملکرد تحصیلی

آموزش هنر به کودکان، فقط باعث افزایش خلاقیت بچه ها نمی شود، بلکه مهارت هایی را در آن ها تقویت می کند که نتیجه‌ آن، بهبود عملکرد در مدرسه است. بر اساس گزارشی که توسط PBS پیرامون آموزش هنر به کودکان منتشر شده است، کودکانی که برای مدت یک سال، سه روز در هفته و هر بار سه ساعت فعالیت هنری دارند، چهار برابر بیشتر از همسالان خود احتمال دارد که در مدرسه به موفقیت تحصیلی برسند. آن ها همچنین بیشتر در مسابقات در مسابقات علوم و ریاضی یا شعر و داستان نویسی شرکت می کنند که در حالت عادی، تعداد کمی از بچه ها برای انجام آن ها داوطلب می شوند.

۳-مهارت های حرکتی

این مهارت، ناظر به طیفی از آموزش هنر به کودکان است و بیشتر در کودکانی تقویت می شود که نقاشی می کشند یا ساز می زنند. کارهایی ساده مثل نگه‌ داشتن قلمو یا رنگ کردن با مداد رنگی، نقش مهمی در رشد مهارت های حرکتی بچه ها دارد. در حدود سه سالگی، بچه ها باید بتوانند دایره بکشند و قیچی های امن مخصوص کودکان را به کار ببرند. حدود چهار سالگی، بچه ها کم کم مربع می کشند و با قیچی، خط های مستقیم را می برند.

۴-اعتماد به نفس

تقویت اعتماد به نفس، یکی از فواید مهم در فرایند آموزش هنر به کودکان است و ماهر شدن در یک هنر می تواند در بچه ها اعتماد به نفس ایجاد کند. کارهایی مثل ساختن یک کاردستی، رفتن روی صحنه و سرود خواندن، به بچه ها کمک می کند که از منطقه امن خود بیرون بزنند و توانایی های خود را نشان دهند. هر چقدر که مهارت های آن ها بیشتر شود، اعتماد به نفس آن ها هم افزایش پیدا می کند.

۵-یادگیری تصویری

کودکان با شرکت در کلاس های هنری مثل نقاشی و مجسمه سازی، می توانند مهارت های تجسمی و تصویری را یاد بگیرند. دکتر کری فریدام، رئیس موسسه آموزش هنر و طراحی در دانشگاه ایلینوی شمالی در خصوص آموزش هنر به کودکان می گوید: بچه ها باید در مورد دنیا چیزهای زیادی یاد بگیرند؛ فراتر از آنچه که می توانند از متن ها و اعداد یاد بگیرند. آموزش هنر به کودکان یاد می دهد که چطور تفسیر کنند، نقد کنند و از اطلاعات تصویری برای تصمیم گیری استفاده کنند.

۶-تصمیم گیری

هنر، یکی از بهترین روش ها برای تقویت مهارت های تفکر انتقادی و حل مسئله در کودکان است. در واقع وقتی کودکان در مورد نحوه ارائه آثار هنری خود فکر می کنند، در حال یادگیری مهارت حل مسئله و تصمیم گیری هستند. مهارتی را که در هنر یاد بگیرند می توانند در سایر جنبه های زندگی هم استفاده کنند. مهارت تصمیم گیری و حل مسئله، مهارتی است که همه ما در طول زندگی، از کودکی تا بزرگسالی به آن نیاز داریم.

۷-استقامت و پشتکار

تجربه نشان داده است که هنر‌ همیشه با چالش های فراوانی همراه است. بعضی از هنرمندان آن گونه که خودشان تعریف کرده اند، زمانی که در حال یادگیری و کسب مهارت بیشتر در هنر مورد علاقه خود بوده اند، بارها آنچنان ناامید شده اند که تصمیم گرفته اند آن هنر را کنار بگذارند. ولی ادامه دادند و این نکته را فهمیدند که تلاش زیاد همراه با استقامت و پشتکار حتما به نتیجه می رسد.

داشتن این الگوی فکری در طول زندگی اهمیت دارد. هر فردی شرایطی را تجربه خواهد کرد که لازم است در آن با پشتکار و تلاش زیاد، مهارت های جدیدی بیاموزد یا با مهارت هایی که قبلا آموخته است بتواند کاری را به نتیجه برساند. تجربیاتی که در مراحل تحصیل یا در موقعیت های شغلی به آن ها کمک زیادی می کنند. از این رو، آموزش هنر به کودکان نیز می تواند دربردارنده چنین تجربیات سازنده ای برای آن ها باشد.

۸-تمرکز

در یادگیری هنرهای مختلف، تمرکز به اندازه پشتکار اهمیت دارد. این ویژگی تقریبا در تمامی پیشرفت های ما نقش کلیدی دارد؛ از پیشرفت های تحصیلی گرفته تا موفقیت های شغلی.

۹-روحیه همکاری

در بسیاری از هنرها، همکاری با دیگران لازم است. وقتی بچه ها می خواهند سرود یا نمایشی را اجرا کنند، این همکاری را تجربه می کنند. آن ها یاد می گیرند برای رسیدن به هدف مشترک، باید هر کسی وظیفه ای را که بر عهده دارد، به بهترین شکل انجام دهد. بچه ها می آموزند در یک کار گروهی، تمامی افراد در موفقیت به یک اندازه سهم دارند و فرقی نمی کند چه نقشی را ایفا کنند یا در چه جایگاهی قرار داشته باشند؛ آن ها با هم به هدفشان می رسند.

۱۰-حس مسئولیت پذیری

آموزش هنرهایی که به همکاری و مشارکت نیاز دارند علاوه بر روحیه همکاری، حس مسئولیت پذیری را هم در بچه ها تقویت می کنند. بچه ها یاد می گیرند هر کسی در قبال وظیفه ای که دارد باید پاسخگو هم باشد. آن ها می فهمند اشتباهات، بخشی از زندگی هستند که باید آن را بپذیرند، جبران کنند و از آن درس بگیرند. بچه ها می آموزند برای رسیدن به موفقیت های آینده، به این اشتباهات به چشم تجربه های جدید نگاه کنند.

راهکارهایی برای تشویق خلاقیت کودکان در فرایند آموزش هنر

همان گونه که پیش تر اشاره شد، یکی از مواردی که اهمیت آموزش هنر به کودکان را ثابت می کند این است که هنر باعث افزایش خلاقیت کودکان می شود. پس برای پرورش کودکانی خلاق، بهتر است آن ها را از طریق آموزش هنر، با فعالیت های هنری آشنا کنید. در ادامه به راهکارهایی برای تشویق و تقویت خلاقیت کودکان در طی فرایند آموزش هنر به کودکان می پردازیم.

۱-برای بهم ریختگی آماده شوید

برای بچه ها فضایی فراهم کنید که در آن با خیال راحت و آزادانه به خلق آثار هنری خود مشغول شوند. جایی که نگران کثیف شدن و به هم ریختگی محیط نباشید و بچه ها آزادانه و بدون محدودیت، استفاده از رنگ ها و ابزارها را تجربه کنند. مثلا برای نقاشی کردن می توانید کف اتاق یا آشپزخانه پارچه بیاندازید یا روزنامه پهن کنید. اگر هوا خوب است، بیرون از منزل به بچه ها فرصت نقاشی کردن بدهید.

۲-از دخالت بیش از حد دوری کنید

به بچه ها نگویید که چه بسازند و چطور بسازند. به جای این که به آن ها دیکته کنید که «رنگین کمان بکش»، آن ها را تشویق کنید که رنگ های مختلف و ابزارهای مختلف را با هم ترکیب کنند و هر طرحی که خودشان دوست دارند بکشند.

۳-آثار کودکان را دقیق بررسی کنید

بعد از این که بچه ها اثر هنری خود را خلق کردند، در مورد آن با بچه ها صحبت کنید، به جای یک تشویق کلی، در مورد جزییات آن نظر بدهید و سوال بپرسید. مثلا بگویید: «در نقاشی ات زیاد زیاد از رنگ بنفش استفاده کردی، علت این که این رنگ را انتخاب کردی چیه؟»

۴-از آنان نظرخواهی کنید

در طول دوره آموزش هنر به کودکان، برای تشویق آنها به این که در مورد اثر هنری خودشان صحبت کند، از آن ها سوال بپرسید؛ مثلا بپرسید: «چطور این کاردستی را درست کردی؟ آیا از درست کردن آن لذت بردی؟»

۵-کنار کودک، نقاشی نکشید!

بچه ها دوست دارند خودشان کاری را انجام دهند. برخی بچه ها وقتی مشغول نقاشی می شوند و شما هم در کنار آن ها نقاشی می کشید، از این کار دچار ناامیدی می شوند چون شما را ماهرتر از خود می بینند. کافی است کنارشان باشید و نقش حمایت کننده و تشویق کننده را داشته باشید.

۶-در اثر هنری کودک دخالت نکنید

وقتی کار بچه ها به پایان رسید، اجازه دهید اثر هنری آن ها به همان شکل باقی بماند. توصیه نکنید که چیزی به آن اضافه کنند یا چیزی را در نقاشی تغییر دهند. برای بچه ها مهم است که احساس کنند اثر هنری آن ها، به اندازه کافی خوب است؛ حتی اگر یک نقطه وسط یک صفحه باشد.

فعالیت های هنری ساده و جذاب برای کودکان

آموزش هنر به کودکان در خانه می تواند یک تجربه لذتبخش و آموزنده باشد. با استفاده از فعالیت های ساده و در دسترس، می توانید خلاقیت و توانایی های هنری کودکان خود را پرورش دهید. در این بخش، به معرفی چند فعالیت هنری ساده و جذاب می پردازیم که می توانید به راحتی در خانه انجام دهید:

۱-نقاشی با انگشتان

یکی از ساده ترین و لذتبخش ترین فعالیت های هنری برای کودکان، نقاشی با انگشتان است. با استفاده از رنگ های قابل شستشو و کاغذ، کودکان می توانند با انگشتان خود اشکال و طرح های مختلفی را خلق کنند. این فعالیت به تقویت مهارت های حرکتی و خلاقیت کمک می کند.

۲-ساخت کلاژ با کاغذهای رنگی

با استفاده از کاغذهای رنگی، چسب و قیچی، کودکان می توانند کلاژهای زیبا و خلاقانه بسازند. به آن ها اجازه دهید که کاغذها را به اشکال مختلف برش داده و با چسباندن آن ها به یک سطح صاف، آثار هنری خود را خلق کنند.

۳-نقاشی روی سنگ ها

سنگ های صاف و تمیز را جمع آوری کرده و با استفاده از رنگ ها و قلموها، آن ها را به آثار هنری تبدیل کنید. کودکان می توانند سنگ ها را به شکل حیوانات، گل‌ها یا هر چیز دیگری که دوست دارند نقاشی کنند. این فعالیت نه تنها خلاقیت را تشویق می کند، بلکه می تواند به عنوان یک پروژه بلندمدت نیز مورد استفاده قرار گیرد.

۴-ساخت کاردستی با رول

رول های خالی دستمال توالت، می توانند به مواد اولیه ای عالی برای ساخت کاردستی های مختلف تبدیل شوند. با کمی رنگ و تزئینات، کودکان می توانند از این رول ها عروسک، ماشین، یا هر چیزی که در تخیل آن ها است بسازند.

۵-نقاشی با قلمو و آبرنگ

آبرنگ و قلمو، یکی از بهترین ابزارها برای آموزش هنر به کودکان هستند. با استفاده از این ابزارها، کودکان می توانند تکنیک های مختلف نقاشی را یاد بگیرند و با ترکیب رنگ ها، آثار هنری زیبایی خلق کنند.

۶-ساخت مجسمه های خمیری

خمیر بازی یا خمیر مجسمه سازی، یکی دیگر از ابزارهای فوق العاده برای کودکان است. آن ها می توانند با استفاده از این خمیرها، مجسمه های کوچک و جذاب بسازند و مهارت های دستی خود را تقویت کنند.

۷-نقاشی روی پارچه

با استفاده از رنگ های پارچه، کودکان می توانند روی تیشرت ها، کیف ها یا هر پارچه ای نقاشی کنند. این فعالیت نه تنها سرگرم کننده است، بلکه به آن ها اجازه می دهد تا آثاری منحصر به فرد و شخصی بسازند.

۸-ساخت اوریگامی

اوریگامی، هنر تا کردن کاغذ به اشکال مختلف، یک فعالیت هنری جذاب و چالش برانگیز است. کودکان می توانند با استفاده از دستورالعمل های ساده، اشکال حیوانات، گل ها و بسیاری از چیزهای دیگر را بسازند و لذت ببرند.

۹-چاپ با استفاده از سیب زمینی

با برش دادن سیب زمینی به اشکال مختلف و فرو بردن آن در رنگ، کودکان می توانند طرح های جالبی روی کاغذ ایجاد کنند. این فعالیت به آن ها اجازه می دهد تا با تکنیک های مختلف چاپ آشنا شوند.

۱۰-ساخت جواهرات دست ساز

با استفاده از مهره ها، نخ ها و ابزارهای ساده، کودکان می توانند جواهرات دست ساز خود را بسازند. این فعالیت نه تنها سرگرم کننده است، بلکه مهارت های دستی و خلاقیت آن ها را نیز تقویت می کند.

توجه داشته باشیم که آموزش هنر به کودکان، باعث ایجاد روزنه ای جدید و نگاهی تازه به دنیای پیرامونشان می شود. اساسا هنر یکی از بهترین ابزار برای آموزش مهارت های مختلف زندگی است. اگر دوست دارید فرزندانی خلاق داشته باشید، به آن ها مهارت یادگیری تصویری و تفکر انتقادی را آموزش دهید، کافی است برای آن ها فرصتی فراهم کنید تا آزادانه به خلق آثار هنری بپردازند.

جمع بندی

آموزش هنر به کودکان نقش بسیار مهمی در رشد و تکامل آن ها دارد و فراتر از صرفاً یادگیری مهارت های هنری، به توسعه شناختی، عاطفی و اجتماعی کودکان کمک می کند. آموزش هنر، خلاقیت، مهارت های حرکتی ظریف، تفکر انتقادی و بیان احساسات را در کودکان تقویت می کند و به آن ها فرصتی برای کشف علایق و استعدادهایشان می دهد

منابع اقتباس: کارپازل؛ پویا اندیش؛ ذهن موفق