در احادیث نبوی که در متون اهل سنت و شیعه منعکس شده غضب حضرت فاطمه (سلام الله علیها) غضب رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم)دانسته شده است. این مطلب از جایگاه خاص حضرت فاطمه (سلام الله علیها) در دین اسلام و در نزد خداوند متعال حکایت دارد.
به همین دلیل حضرت فاطمه (سلام الله علیها) سید زنان اهل بهشت هستند. در صحیح بخاری حدیثی از پیامبر اسلام نقل شده است: «قال النبي صلى الله عليه وسلم فاطمة سيدة نساء أهل الجنة»[1] و نیز در مناقب حضرت فاطمه نقل کرده است: «وقال النبي صلى الله عليه وسلم فاطمة سيدة نساء أهل الجنة».[2]
به هر حال غضب حضرت فاطمه (سلام الله علیها) علیه ابوبکر بن قحافه در متون معتبر اهل سنت از جمله صحیح بخاری نقل شده است که آن حضرت تا زنده بود علیه ابوبکر غضبناک بود.
صحیح بخاری داستان فدک را بیان کرده که وقتی آن حضرت نزد ابوبکر رفت و برگرادندن فدک را از او خواست، او جواب مثبت نداد سپس حضرت فاطمه (سلام الله علیها) بر او غضبناک شد: «… فَغَضِبَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ رسول اللَّهِ صلی الله علیه و سلم فَهَجَرَتْ أَبَا بَكْرٍ فلم تَزَلْ مُهَاجِرَتَهُ حتى تُوُفِّيَتْ وَعَاشَتْ بَعْدَ رسول اللَّهِ (صلی الله علیه و سلم) سِتَّةَ أَشْهُرٍ».[3] این روایت میگوید که فاطمه دختر رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) به علت منع فدک از او علیه ابوبکر غضبناک گردید و همینطور از او ناراحت بود تا که از دنیا رفت و شش ماه بعد از رسول خدا (صلی الله علیه و سلم) زنده بود.
سوالات ما
1. بر طبق کتاب های اهل سنت رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: «فَاطِمَةُ بَضْعَةٌ مِنِّي فَمَنْ أَغْضَبَهَا أَغْضَبَنِي»؛[4] یعنی فاطمه پاره تن من است هر کسی او را غضبناک کند مرا غضبناک کرده است. و باز رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: «إنما فَاطِمَةُ بَضْعَةٌ مِنِّي يُؤْذِينِي ما آذَاهَا»[5] یعنی فاطمه پارۀ تن من است هر چه او را اذیت کند مرا اذیت می کند.آیا با توجه به این دو حدیث که غضب حضرت فاطمه (سلام الله علیها) عین غضب رسول خدا (صلی الله علیه و آله) است، آیا ابوبکر با اذیت و آزار فاطمه موجبات اذیت و آزار رسول گرامی اسلام را فراهم نکرده است؟ آیا اینکه غضب حضرت فاطمه (سلام الله علیها) بر ابوبکر د رآخر عمر ادامه داشته است، با این کار خود پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) را را بر خود خشمگین نکرده است؟
2. اگر غضب حضرت فاطمه (سلام الله علیها) غضب رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) است این سوال متوجه اهل سنت می گردد که با توجه به این دو حدیث چه معامله ای با این آیات می کنند که می فرماید: «وَ الَّذينَ يُؤْذُونَ رَسُولَ اللَّهِ لَهُمْ عَذابٌ أَليمٌ»[6]یعنی و آنها كه فرستاده خدا را آزار مى دهند عذاب دردناكى دارند. و «إِنَّ الَّذينَ يُؤْذُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ وَ أَعَدَّ لَهُمْ عَذاباً مُهيناً»[7] یعنی همانا كساني كه خداوند و رسولش را ايذاء مىكنند خداوند آن ها را از رحمت خود در دنيا و آخرت دور مى سازد و براى آنها عذاب خوار كننده اى آماده كرده است.
3. خداوند در قرآن خطاب به پیامبر اسلام فرموده است: «قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى؛[8] بگو: من هيچ پاداشى از شما بر رسالتم درخواست نمى كنم جز دوست داشتن نزديكانم [اهل بيتم]». این آیه شریفه به اتفاق مفسرین شیعه و سنی دلالت روشن بر وجوب محبت اهل بیت که عبارت اند از علی، فاطمه، حسن و حسین (علیهم السلام) دارد. در کتاب های معتبر اهل سنت آمده هنگامی که آیه مودت نازل گردید از پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) سوال شد این قرابت شما کیست که محبت آنان بر ما واجب گردیده است؟ رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود : علی و فاطمه و دو فرزند او.[9] آیا ابوبکر خلیفه دوم با رفتری که غضب حضرت فاطمه (سلام الله علیها) علیه خود ایجاد کرد، حق او ا که در قرآن بر همه مسلمانان واجب شده است ادا کرده است؟
پی نوشت ها
[1] . محمد بن اسماعیل بخاری، صحيح البخاري، ج4، ص 209، دار الفكر للطباعة والنشر والتوزيع، 1401ق/1981م.
[2] . صحیح بخاری، ج4 ، ص 219.
[3] . بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح بخاری، ج3، ص1126.
[4] . بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح بخاری، ج3، ص1361،بیروت، دار ابن کثیر الیمامه سوم، 1407ق – 1987م.
[5] . مسلم بن حجاج نیشابوری، صحیح مسلم، ج4، ص1903 ، بیروت، دار احیاء التراث العربی، محقق: محمد فؤاد عبدالباقی.
[6] . سوره توبه، آیه 61.
[7] . سوره احزاب، آیه 57.
[8] . شوری ،33.
[9] . محمود زمخشری، الكشاف عن حقائق غوامض التنزيل، ج4، ص219، بیروت، دار الكتاب العربي، 1407ش؛ ابی سعود محمد بن محمد، إرشاد العقل السليم إلى مزايا القرآن الكريم (تفسیر ابی سعود)، ج8، ص30، بیروت، دار إحياء التراث العربي؛ تفسیر ابی الجامع للاحکام، ج 16، ص22. محمد بن محمد قرطبی، الجامع لأحكام القرآن(تفسیر قرطبی)، ج16، ص22، قاهره، دار الشعب، بیتا.
