علی بن حسین بن علی بن ابیطالب، مشهور به امام سجاد و زین العابدین (۳۸- ۹۵ق)، چهارمین امام شیعیان است. آن حضرت ۳۴ سال امامت نمودند. امام سجاد (علیه السلام) در واقعه کربلا حضور داشتند؛ ولی به علت بیماری، در جنگ شرکت نکردند.
لشکر عمر بن سعد پس از شهادت امام حسین (علیه السلام) ایشان را به همراه اسیران کربلا به کوفه و سپس شام بردند. امام سجاد (علیه السلام) در شام با ایراد خطبه و سخنانی به یادماندنی در جمع مردم، آنان را از جایگاه اهل بیت (علیهم السلام) آگاه نمود.
قسمتی از خطبه امام سجاد (علیه السلام)
حذيم بن شريک اسدى گفت: «زين العابدين (عليه السلام) بيرون آمد و مردم را اشارت فرمود كه خاموش باشند و او ايستاده سپاس خداى گفت و ستايش او كرد و بر نبى (صلى اللَّه عليه و آله و سلم) درود فرستاد آنگاه فرمود:
«اى مردم، هر كس مرا مى شناسد و هر كس نمى شناسد [بگويم] من على فرزند حسينم، كه در كنار فرات او را كشتند بى آنكه خونى طلبكار باشند و قصاصى خواهند، من پسر آن كسم كه حرمت او بشكستند و مال او را تاراج كردند و عيال او را به اسيرى گرفتند، منم پسر آنكه او را محاصره كرده و كشتند و اين براى فخر كافى است!
اى مردم، شما را به خدا سوگند آيا در خاطر داريد به سوى پدر من نامه نوشتيد و او را فريب داديد و پيمان و عهد و ميثاق بستيد و باز با او كارزار كرديد و او را بى ياور گذاشتيد؟!
پس هلاک باد شما را چه توشه اى براى خود پيش فرستاديد و زشت باد راى شما! به كدام چشم به روى پيغمبر (صلى اللَّه عليه و آله و سلم) نظر مى افكنيد، وقتى با شما گويد عترت مرا كشتيد و حرمت مرا شكستيد پس از امت من نيستيد!
راوى گفت: صداى مردم به گريه بلند شد و به يکديگر مى گفتند هلاک شديد و نفهميديد، پس على بن حسين (عليهما السلام) فرمود: «خدا رحمت كند آن كه نصيحت مرا بپذيرد و وصيت مرا به خاطر خدا و رسول (صلى اللَّه عليه و آله و سلم) و خاندان وى نگاه دارد، زيرا ما را در الگو پذيرى رسول خدا (صلى اللَّه عليه و آله و سلم) شيوه اى است نيكو.
همه گفتند: «اى زاده رسول خدا ما فرمانبرداريم و پيمان تو را نگاه داريم، دل به جانب تو داريم و هواى تو در خاطر ما است، خداى تو را رحمت فرستد، فرمان خويش بفرماى كه ما جنگ كنيم با هر كه جنگ تو خواهد، و آشتى كنيم با هر كس تو با او صلح كنى، و قصاص خون تو را از آنان كه بر تو و ما ستم كردند بخواهيم!»
على بن حسين (عليهما السلام) فرمود: «هيهات هيهات! اى بی وفايان مكار، ميان شما شهوات حائل شد، مى خواهيد همان اعانت كه پدران مرا كرديد همان گونه مرا هم اعانت كنيد، هرگز چنين نخواهد شد!
سوگند به پروردگار راقصاتى (شتران حاجيان) كه به منى برند آن زخم كه ديروز از كشتن پدرم و اهل بيت وى بر دل من رسيد هنوز بهتر نشده و التيام نيافته است، داغ پيغمبر فراموش نگشته و داغ پدرم و فرزندان پدر و جدم موى رخسار مرا سپيد كرده است و تلخى آن ميان حلقوم و حنجره من است و اندوه آن در سينه من مانده است و خواهش من اين است نه با ما باشيد و نه بر ما، آنگاه فرمود:
«تعجبى در شهادت حسين نيست و پدرش كه بهتر و گرامى تر از او بود كشته شد، اى اهل كوفه به اين مصيبتى كه به حسين رسيده خوشحال نباشيد هر چند بسيار عظيم است، كشته اى به شط فرات كه جانم فدايش باد، جزاى كسى كه او را به شهادت رساند آتش جهنم است.[1]»
پی نوشت ها
[1] . الاحتجاج؛ ترجمه جعفرى؛ ج2؛ ص113
منابع
ابو منصور طبرسى؛ الاحتجاج؛ ترجمه جعفرى؛ 548 ق؛ انتشارات اسلاميه؛ تهران؛ اول؛ 1381 ش
