اشاره
شینتو قدیمی ترین آئین در كشور ژاپن است كه تا امروز پا برجا مانده است این آیین دارای عقاید و احکام مخصوص به خود دارد. عقاید این آیین مبتنی بر روح پرستی است و پیروان آن از ارواح نیاکان خود در مراسم خاصی طلب کمک میکند. این نوشته به برخی عقاید و احکام این آیین اشاره نموده است.
رفتار پیروان آیین شینتو عمدتاً بر حول سه محور است:
1. پرستش امپراتور (خدایان ژاپنی ها). 2. پرستش نیاكان عشیره. 3. پرستش اجداد خانواده.
آئین شینتو از بهشت یا جهنم و نیز مسائل عقلی و استدلالی صحبت نمیكند بلكه فقط مومنان را موظف میكند كه گه گاهی به زیارت جاهای متبرك بشتابند و با زهد و تقوی به گذشته و نیاكان و امپراتور حرمت گذارند. این آئین كتاب آسمانی ندارد چرا كه یك آئین بشری است و فرهنگ ابتدائی ژاپنی های اولیه بود كه بر اثر گذشت زمان به تدریج قدرت گرفت و به شكل آئین در آمد. با این حال چند كتاب در آئین شینتو مقدس است:
1. كوجیكی
آفرینش جهان و انسان و تاریخ باستان 2ـ نیهونگی: تاریخ ژاپن 3ـ نیكی شیكی: سروده های مذاهب محلی.(1)
احكام عملی آیین شینتو1. عبادت در منزل: با توجه به پرستش اجداد و نیاكان و بزرگان قوم و قبیله, در هر خانه صندوقچه و مكان معینی كه نقش معبد را دارد قرار میدهند كه آن را «كامی دانا» مینامند و الواح و یادگاری از چوپ یا كاغذ كه بر روی آن اسامی اجداد و نیاكان صاحب خانه و نام خدایان آن محل را نوشته اند نصب میكنند و هر بامداد و شامگاه باید هدایایی را تقدیم این معبد خانگی و ارواح نیاكان كنند و پس از وضو گرفتن ( شستن دست و دهان ) در برابر این معبد تعظیم میكنند سپس دو بار دست زده (كف میزنند) و بار دیگر تعظیم كرده و برای مدت یك دقیقه سكوت میكنند.(2)
2. عبادت در معبد
برای رفتن به معبد به نظر میرسد هر وقت كه بتوانند میروند و در ایام عیدهای محلی نیز میروند و عبادت در معبد چهار بخش دارد:
اول: هارایی: تطهیر: پس از عبور از دروازه اولیه معبد, دست و دهان خود را با آب چشمه طبیعی یا آب موجود در حوض سنگی داخل معبد میشویند و علاوه بر این, با ریختن آب بر سر و تمامی بدن را غسل میدهند. سپس كاهن معبد با مالیدن شاخهی برگی از درخت ساكاكی (كه در معبد كاشته میشود) بر روی زیارت كننده، او را پاك میكند, پس از این باید دست زده (كف زند) و سر خود را به نشانه احترام فرود آورند و نیازهای خود را زیر لب زمزمه میكنند.
دوم: شین سن: تقدیم هدایا: هر كس به مقدار بنیه خویش از حبوبات و شراب و پول نقد به معابد میدهند.
سوم: نوریتو (norito): نماز: با توجه به این كه آئین شینتو مادیگراست نمازش نیز خواسته های دنیوی مردم است و لذا هر كاهن به فراخور شغل آن محله ذكری را تنظیم میكنند تا پیروانش آن را در معبد به عنوان نماز بخوانند. مهمانی سمبلیك: در این مهمانی، یكی از كاهنان مقداری نوشیدنی و معمولاً عرق برنج به زوار میدهد و با خوردن چند قطره از آن به كارهای خود پایان میدهند (با توجه به اینكه در این مهمانی فقط چند قطره نوشیدنی است لذا آن را مهمانی سمبلیك میگویند).(3)
سایر مراسم آیین شینتو
1. رقص: در اعیاد و مراسم شادمانی در معابد و نیز ازدواج، دختران با رقص و سرودهای جذاب و با هماهنگی كاهن معبد تماشاگران را باید شاد كنند.
2. خواندن اوراد و ذكرهای سِحری و جادوئی
3. نظافت و پاكیزگی جسمانی: یعنی علاوه بر مراسم «هارایی» باید همه بدن و لباس و محیط را پاك نگه دارند.(4)
4. قانون بوشیدو: خودكشی: از جمله احكامی كه در آئین شینتو وجود دارد اینكه اگر كسی خیانتی كرد یا شكستی خورد و یا مافوق خود را از دست داد و این باعث شكست روحیه دیگران شد بخصوص در مراكز نظامی, این شخص باید خنجر را به شكم خود فرو كرده و به راست و چپ بغلطاند و شخصی دیگر با شمشیر پشت سرش میایستد كه اگر كوتاهی كرد گردنش را بزند.(5)
5. زیارت معبد امپراتور ایزه: در آئین شینتو «آماترا سو» خدای آفتاب است كه در معبد ایزه قرار دارد بنابراین بر هر فرد شینتویی واجب است حداقل یك بار در عمرش به زیارت این معبد برود.(6)
6. تسلیم حكومت: در آئین شینتو بی اعتنایی به ارواح سبب شر و دشمنی آنها میگردد و رضایت ارواح در این است كه تابع محض دستورات امپراتوری و قانون حكومت باشند و این به عنوان احترام به ارواح است كه بر همه واجب است.(7)
7. وظایف اخلاقی:
الف: خانواده: خانواده همانند یك مذهب است و عمل به وظائف خانوادگی عبادت كردن و پیروی از شینتو میباشد.
ب: پاكدامنی و رعایت عفت.
ج: راستگویی: در خانه و جامعه باید صداقت حكم فرما باشد.
د: درستكاری: خیانت نكردن به امانت, كم كاری نكردن, دقت در ساخت لوازم مورد نیاز جامعه و…(8)
8. مراسم ارواح نیاكان: نیاكان همان خدایان مردم هستند و مراسم شان همان عبادت در منزل و معبد است كه توضیح داده شد.(9)
پی نوشت ها
- كوجیكی (كتاب مقدس شینتو), ترجمه احسان مقدس, تهران, نیروانا, چاپ اول, 1380ش، ص16. ویل دورانت، تاریخ تمدن, گروه مترجمان, تهران, سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی, چاپ اول, 1365ش، ج1.
- كوجیكی (كتاب مقدس شینتو), همان، ص26. جان بی (بای). ناس. تاریخ جامع ادیان, ترجمه علی اصغر حكمت, تهران, شركت انتشارات علمی و فرهنگی, چاپ نهم, 1377ش.
- كوجیكی (كتاب مقدس شین تو), همان، ص24.
- آل اسحاق. بررسی مذاهب و ادیان, قم, بی نا, بی تا، ص139.
- همان، ص141.
- جان بی, ناس. تاریخ جامع ادیان، ترجمه علی اصغر حكمت, تهران, شركت انتشارات علمی و فرهنگی, چاپ نهم, 1377ش، ص437.
- بررسی مذاهب و ادیان, همان، ص139.
- همان.
- تاریخ جامعه ادیان، همان، ص435.
منبع: سایت اندیشه قم