من صام شهر مضان ایمانا و احتسابا غفرله ما تقدم من ذنبه و ما تاخر.
کسى که ماه رمضان از روى حساب روزه بگیرد تمام گناهان گذشته و آینده او بخشیده خواهد شد .۱
همچنین فرمودند:
هیچ مومنى نیست که در ماه رمضان از روى حساب (فقط به حساب خدا) روزه بگیرد مگر این که خداوند تبارک و تعالى براى او هفت خصلت را لازم و واجب مى گرداند.
اول: هر چه حرام در پیکرش باشد، محو و ذوب مى گرداند.
دوم: به رحمت خداوند متعال نزدیک مى شود.
سوم:(با روزه خویش)خطاى پدرش حضرت آدم را مى پوشاند.
چهارم: سکرات مرگ (لحظات جان کندن) بر او آسان مى شود.
پنجم: از گرسنگى و تشنگى روز قیامت ایمن خواهد بود.
ششم: براءت(آزادگى) از جهنم را خداوند به او عنایت مى فرماید
هفتم: خداوند متعال او را از طیبات و پاکیزه هاى بهشت اطعام خواهد نمود.
در جاى دیگر پیامبرصلى الله علیه وآله فرمودند:
به راستى که براى بهشت درى هست که به آن ریّان گفته مى شود، از آن در، داخل بهشت نمى شوند مگر روزه داران، پس هنگامى که آخرین نفر آنان وارد شد، آن در بسته مى شود.
همچنین فرمودند:
الصوم جُنه-روزه سپر است(در برابر آفتهاى دنیا و عذاب آخرت).
رسول خداصلى الله علیه وآله فرمود:
رمضان، ماهى است که ابتدایش رحمت، میانهاش مغفرت و پایانش آزادى از آتش جهنم است.
رسول اکرم(ص):
ایهاالناس انه قد اقبل الیکم شهر الله بالبرکه والرحمه والمغفره شهر هو عندالله افضل الشهور و ایامه افضل الایام و لیالیه افضل اللیالی و ساعاته افضل الساعات. (۲)
ای مردم، ماه خدا – ماه رمضان – با برکت و رحمت و آمرزش به شما روی آورده است، ماهی که نزد خدا بهترین ماه ها، روزهایش بهترین روزها، شب هایش بهترین شب ها و اوقاتش بهترین اوقات است .
رسول اکرم(ص):
ان شهرکم هذا لیس کالشهور انه اذا اقبل الیکم اقبل بالبرکه والرحمه و اذا ادبر عنکم ادبر بغفران الذنوب . . . (۳)
این ماه، (رمضان) همانند دیگر ماه ها نیست، زیرا هرگاه به شما رو آورد همراه با برکت و رحمت است و آن گاه که از شما پشت کند آمرزش گناهان را در بردارد .
رسول اکرم(ص):
ایهاالناس قد اظلکم شهر عظیم، شهر مبارک، شهر فیه لیله العمل فیها خیر من الف شهر . . . هو شهر اوله رحمه و اوسطه مغفره و آخره عتق من النار . (۴)
ای مردم! ماه بزرگی بر شما سایه افکنده، ماهی مبارک که شبی دارد که عمل خیر در آن از عمل هزار ماه برتر است . . . ماهی که اولش رحمت، میانش آمرزش و پایانش رهایی از آتش است .
– رسول اکرم(ص): ان للجنه بابا یدعی الریان لایدخل منه الا الصائمون.(۵)
بهشت را دری است که آن را باب الریان می گویند و از آن جز روزه داران وارد بهشت نمی شوند .
خطبه حضرت رسول صلی الله علیه وآله در فضیلت ماه رمضان
شیخ صدوق به سند معتبر،از حضرت رضا علیه السّلام از پدران بزرگوارش،از حضرت امیر المؤمنین علیه السّلام روایت کرده که:روزى رسول خدا صلّى اللّه و علیه و آله براى ما خطبهاى خواند و در آن خطبه فرمود:اى مردم ماه خدا با برکت و رحمت و آمرزش به سوى شما روى آورده، ماهى که نزد خدا بهترین ماهها،و روزهایش بهترین روزها،و شبهایش بهترین شبها و ساعاتش بهترین ساعتهاست،و آن ماهى است که شما را در آن به سوى میهمانى خدا خواندهاند،و در آن از اهل کرامت خدا شدهاید،نفسهاى شما در آن ماه پاداش تسبیح،و خواب شما ثواب عبادت،و اعمال شما پذیرفته،و عاهاى شما مستجاب است،از پروردگار خویش با نیّتهاى صادقانه و دلهاى پاکیزه از گناهان و صفات ناپسند درخواست کنید که به شما براى روزه داشتن در آن و تلاوت قرآن توفیق دهد، همانا بدبخت و بدعاقبت کسى است که در این ماه بزرگ از آمرزش خدا محروم شود.و به گرسنگى و تشنگى در این ماه،تشنگى و گرسنگى روز قیامت را به یاد آرید،به تهیدستان و از کارافتادگان صدقه دهید،پیران خود را تعظیم و به کودکان مهربانى روا دارید،خویشان خود را نوازش کنید و زبانهاى خود را از آنچه نباید گفت بازدارید و دیدههاى خویش را از آنچه نگاه به آن روا نیست فرو پوشید، و گوشهاى خود را از انچه شنیدنش بر شما سزاوار نیست بازدارید،با یتیمان مهربانى کنید،تا بعد از شما با یتیمان شما مهربانى کنند. از گناهان خود به سوى خدا توبه کنید،دستهاى خود را در اوقات نماز به دعا بردارید،زیرا وقت نماز بهترین ساعتهاست،حق تعالى در این اوقات به سوى بندگانش به رحمت نظر مىکند،به آنان پاسخ مىدهد هرگاه او را بخوانند و لبیک مىگوید،هرگاه او را ندا دهند اجابت مىنماید هرگاه او را بخوانند.اى مردم همانا وجود شما در گرو کردههاى شماست پس آن را با آمرزش خواهى از خدا از گرو رها سازید.و پشت شما از گناهان گرانبار است،پس آن را به طولانى ساختن سجدهها سبک کنید،و بدانید حق تعالى به عزّت و جلال خود سوگند یاد کرده،که نمازگزاران و سجدهکنندگان در این ماه را عذاب ننماید،و آنان را در قیامت به آتش دوزخ نترساند.اى مردم هرکه از شما روزهدار مؤمنى را در این ماه افطار دهد،براى او نزد خدا ثواب آزاد کردن بنده و آمرزش گناهان پیشین خواهد بود.بعضى از اصحاب گفتند:یا رسول اللّه همه ما توانایى افطار دادن نداریم،فرمود:از آتش دوزخ بپرهیزید به افطار دادن روزهداران،گرچه به نصف دانه خرما،یا به یک جرعه آب باشد،همانا خدا به هرکه به همین مقدار افطارى دهد،این پاداش را میدهد،حتى اگر توانایى بیشتر از این را نداشته باشد!!اى مردم هرکه اخلاق خود را در این ماه نیکو کند،آسان و راحت بر صراط بگذرد روزى که قدمها بر ان بلغزد،و هرکه در این ماه بر به کار گرفتن غلام و کنیز خویش آسان گیرد،خدا در قیامت حساب او را آسان کند، و هرکه در این ماه شرّ خود را از مردم بازدارد،حق تعالى خشم خویش را در قیامت از او بازدارد و هرکه در این ماه یتیم بىپدرى را نوازش کند،خدا در قیامت او را گرامى دارد و هرکه در این ماه به خویشان خود صله و احسان کند،خدا در قیامت او را به مهر خود پیوند دهد،و هرکه از خویشان خود احسان را قطع کند،خدا در قیامت رحمت خود را از او بردارد،و هرکه در این ماه نماز مستحب بجا آورد،خدا براى او برات بیزارى از آتش دوزخ ثبت کند.و هرکه در این ماه نماز واجبى را ادا کند،خدا به او پاداش هفتاد نماز واجب را که در ماههاى دیگر خوانده شود عطا نماید،و هرکه در این ماه صلوات بسیار بر من فرستد،خدا ترازوى عمل او را سنگین گرداند،در روزى که ترازوهاى عمل سبک باشند و هرکه در این ماه یک آیه از قرآن بخواند،پاداش کسى را دارد که در ماههاى دیگر ختم قرآن کرده باشد.اى مردم به یقین درهاى بهشت در این ماه باز است،از خدا بخواهید که به روى شما نبندد،درهاى دوزخ در این ماه بسته است،از خدا درخواست نمایید که به روى شما نگشاید،و شیاطین را در این ماه به زنجیر کشیدهاند از خدا بخواهید که آنان را بر شما چیره نسازد-تا آخر خبر شیخ صدوق روایت کرده چون ماه رمضان میرسید رسول خدا صلّى اللّه و علیه و آله هر اسیرى را آزاد میکرد و به هر خواهندهاى عطا میفرمود.مؤلّف گوید:ماه رمضان ماه خداى جهانیان و شریفترین ماههاست ماهى که درهاى آسمان و درهاى بهشت و رحمت باز مىشود،و درهاى دوزخ بسته مىشود،در این ماه شبى است که عبادت در آن از عبادت هزار ماه بهتر است،پس درنگ کن که در شبوروز خود چگونه خواهى بود،و چگونه اعضا و جوارح خویش را از نافرمانى پروردگار حفظ مىکنى؟مبادا شبها خواب باشى،و روزها از یاد خدا غافل، همانا در روایت است،که در پایان هر روز از روزهاى ماه مرضان خدا در وقت افطار،هزار هزار نفر را از آتش دوزخ آزاد مىکند،و چون شب جمعه و روز جمعه شود،در هر ساعتى هزار هزار نفر را از آتش دوزخ مىرهاند،که هریک مستوجب عذاب بوده باشند،و در شبوروز آخر ماه،به تعداد آنچه در تمام ماه رها ساخته آزاد مىکند،پس اى عزیز مبادا که ماه رمضان بگذرد،و گناهانت بر عهدهات باقى مانده باشد، و در وقتى که روزهداران پاداش خود را بگیرند تو ازجمله محرومان و زیانکاران باشى،و به سوى خداى تبارک و تعالى تقرّب جوى به تلاوت قرآن در شبها و روزهاى این ماه،و به خواندن نماز،و کوشش در عبادت و خواندن نمازها در اوقات فضیلت،و کثرت استغفار و دعا.
پی نوشت:
۱- خصال شیخ صدق، ص ۳۸۶
۲- وسائل، ج ۷، ص ۲۲۷ .
۳- وسایل، ج ۷، ص ۲۲۶ .
۴- بحار، ج ۹۶، ص ۳۴۲ .
۵- بحار، ج ۹۶، ص ۲۵۲ .
