فهرست محتوا
صحن شریف حسینى اکنون داراى ده در است که زائران به وسیله آنها به داخل صحن و مرقد مطهر راه مى یابند. این صحن تا عصر قاجار تنها شش در داشت.[۱]
۱- باب القبله
باب القبله قدیمىترین درِ صحن و درِ اصلى است که به ایوان طلا باز مىشود و چون سمت قبله قرار دارد آن را باب القبله نامیده اند. این دَرب در ۱۲۷۵ ق به دست احمد گواد ساخته شده و کتیبه اى در ضلع غربى آن حاکى از این تاریخ است.[۲]ارتفاع آن حدود پانزده و کف آن هشت متر است و درى از چوب مرغوب ساج به ارتفاع شش و عرض چهار متر بر آن قرار دارد. ساعت بزرگى بر بالاى آن نصب است و پایین آن، این عبارت دیده مى شود: «السلام علیک یا ابا عبد اللَّه». سوره «والشمس» بر قسمت فوقانى دروازه به خط محمد مکارى زینت بخش آن است.[۳]این در را باب الذهب نیز نامیدهاند و در دو طرف آن چهارده حجره تحتانى و فوقانى قرار دارد.[۴]
۲- باب قاضى الحاجات
باب قاضى الحاجات در برابر سوق العرب است و به یاد حضرت مهدى (عج) آن را چنین نامیده اند. ارتفاع آن پنج و عرض آن ۵/ ۳ متر است. درى به ارتفاع چهار و عرض سه متر بر آن تعبیه شده که آن را در ۱۲۸۶ ق ساختهاند.[۵]این در با آیه هایى از قرآن مزین است.
۳- باب الشهداء
در میانه ضلع شرقى و راه مرقد حضرت ابوالفضل واقع است و آن را به یاد شهیدان کربلا «باب الشهداء» نامیده اند. ارتفاع آن به چهار و عرض آن به سه متر مىرسد.[۶]
آیههایى از قرآن با خط زیبا بر این در نقش بسته است. در گذشته، دو درِ صحن صغیر و باب الصافى جاى آن قرار داشت.
۴- باب الکرامه
باب الکرامه در دورترین نقطه ضلع شمال شرقى صحن و کنار باب الشهدا است و به سبب کرامت امام حسین علیه السلام باب الکرامه نامیده شده است. چهار متر ارتفاع و سه متر عرض دارد و با آیه هایى از قرآن تزیین شده است.[۷]
۵- باب السلام
این دروازه در وسط ضلع شمالى واقع است و چون مردم از آن جا به امام حسین علیه السلام سلام مى دادند به باب السلام معروف است. چهار متر طول و سه متر عرض دارد و آیه هایى از قرآن بر آن نقش بسته است.
۶- باب الرجاء
در میان باب القبله و باب قاضى الحاجات درى است که آن را، به امید برخوردارى از فضل و کرامت الهى، باب الرجاء مى خوانند. کتیبه اى از بیرون با آیه هایى از قرآن آن را جلا بخشیده است. قوس ایوانى که بر فراز آن است با کاشى هاى زیبا همراه با آیه هاى قرآن به خط ثلث تزیین شده است. ارتفاع دروازه به حدود پنج و عرض آن به ۵/ ۳ متر مى رسد.[۸]
۷- باب السّدره
این دروازه به یاد درخت سدرى که نشانگر قبر بود و هارون الرشید آن را از بیخ برکند، به «باب السدره» معروف شد. در دورترین نقطه ضلع شمال غربى صحن قرار دارد و ارتفاع آن به چهار و عرض آن به سه متر مىرسد. این دروازه پیش از آن بر «باب القبله» نصب شده بود و در ۱۳۸۵ ق به این مکان منتقل شد.[۹]بالاى این در با آیه هایى از قرآن تزیین شده است.
۸- باب السلطانیه
در سمت غرب صحن، دروازهاى به وسیله یکى از پادشاهان عثمانى ساخته شد که آن را «باب السلطانیه» نام نهادند.[۱۰]ارتفاع آن چهار و عرض آن سه متر است و آیههایى از قرآن زینت بخش آن است. مدرسه حسن خان سردار مقابل این در قرار دارد.
۹- باب رأس الحسین
این دروازه روبه روى سر مقدس (بالاسر) امام حسین علیه السلام باز مىشود و آن را باب رأس الحسین علیه السلام خوانده اند. محل آن به وسیله کاشى هاى زیبایى تزیین شده است.
ارتفاعش به چهار و عرضش به سه متر مى رسد و ساعت زنگ دار بزرگى نیز بر بالاى آن نصب است.[۱۱]هم چنین در بالاى این باب آیه هایى از قرآن با تاریخ ۱۳۷۲ ق نگاشته شده است.
۱۰- باب الزینبیه
در جنوب غربى صحن یعنى نزدیک تل الزینبیه ساخته شده است و به سبب نزدیکى به آن مکان به «باب الزینبیه» معروف است. ارتفاع آن چهار و عرض آن سه متر است و با آیه هایى از قرآن مزین شده است.[۱۲]شایان ذکر است همه این ده درب اکنون به فلکه اى باز مى شود که در ۱۳۶۸ ق احداث شده است.
پی نوشت:
[۱]. ادیب الملک، همان، ۱۵۹.
[۲]. پیشین، ۱۸۶.
[۳]. مدرسى، همان، ۴۵۲.
[۴]. ادیب الملک، همان، ۱۵۹.
[۵]. آل طعمه، همان، ۱۸۷.
[۶]. همان جا.
[۷]. همان، ۱۸۸.
[۸]. آل طعمه، همان، ۱۸۸.
[۹]. آل طعمه، همان، ۱۸۹.
[۱۰]. همان جا.
[۱۱]. آل طعمه، همان، ۱۹۰.
[۱۲]. همان جا.
