مرحوم علامه حسن زاده آملی در اواخر سال ۱۳۰۷ هجرى شمسى مطابق با ۱۳۴۷ قمرى برابر با ۱۹۲۹ میلادى در [ایرا] از توابع لاریجان آمل دیده به جهان گشود. نام اصلى ایشان حسن بن عبدالله طبرى آملى است که به حسن زاده شهرت دارد.
علامه حسن زاده آملی، مقدمات علوم حوزوى و فراگیرى علومى که بین طلاب متداول است را در مسجدجامع آمل آموخت. در این دوران که شش سال طول کشید از محضر علمایى چون: آیت اللّه میرزا ابوالقاسم فرسیو، آیه اللّه غروى، آقا شیخ احمد اعتمادى، شیخ ابوالقاسم رجایى لتیکوهى، شیخ عزیز اللّه طبرسى و مرحوم عبداللّه اشراقى بهره گرفت.
علامه حسن زاده آملی در سن ۲۲سالگى و در شهریور ۱۳۲۹به تهران رفت و از محضرآیات عظام: میرزا ابوالحسن شعرانى، حاج میرزا مهدى الهى قمشه اى، حاج شیخ محمد تقى آملى، میرزا ابوالحسن رفیعى قزوینى، شیخ محمد حسین فاضل تونى، آقا میرزا احمد آشتیانى و سید احمد لواسانى استفاده کرد.
علامه حسن زاده آملی، در سال ۱۳۴۲ به قم عزیمت نمود و از علامه سید محمد حسین طباطبائى و برادرش سید حسن طباطبائى و آقا سید مهدى قاضى طباطبائى بهره ها برد و از همان سال تاکنون در حوزه علمیه قم به درس و بحث و تحقیق و پژوهش اشتغال دارد.
اولین اثر علامه حسن زاده آملی تصحیح و اعراب گذارى و تحشیه نصاب الصبیان است و به طور کلى مى توان نگاشته هاى وى را به پنج دسته: تالیف مستقل، شروح، حواشى و تعلیقات، تصحیح آثار دیگران و رسالات تقسیم نمود.
تألیفات علامه حسن زاده آملی
۱-کلمه علیا درتوقیفیت اسماء
۲-خیر الاثر در رد جبر و قدر
۳-انسان و قرآن
۴-حول الرؤیه
۵-رساله امامت
۶-دروس اتحاد عاقل به معقول
۷-نور على نور در ذکر و ذاکر و مذکور
۸-لقاءالله
۹-گشتى در حرکت
۱۰-تقدیم و تعلیق رساله
۱۱-انسان در عرف عرفان
۱۲-هزار و یک کلمه
۱۳-قرآن هرگز تحریف نشده
۱۴-انسان کامل در نهج البلاغه
۱۵-قرآن و عرفان و برهان از هم جدایى ندارند
۱۶-الالهیات من کتاب الشفاء
۱۷-نهج الولایه در شناخت امام زمان (علیه السلام )
۱۸-صد کلمه در معرفت نفس
۱۹-نصوص الحکم بر فصوص الحکم
۲۰-النور المتجلی فى الظهور الظلى
۲۱-النفس من کتاب الشفاء
۲۲-مجموعه مقالات
۲۳-دیوان اشعار
۲۴-دروس معرفت نفس (در ۳ جلد)
۲۵-الهى نامه
۲۶-هزار و یک نکته
۲۷-وحدت از دیدگاه عارف و حکیم
۲۸-شرح نهج البلاغه به نام [تکمله منهاج البراعه ] به عربى در پنج مجلد
۲۹-شرح زیج بهادرى به فارسى
۳۰-شرح فصوص فارابى یک دوره کامل به فارسى
۳۱-مآخذ و مصادر نهج البلاغه و استدراکات آن
۳۲-شرح باب توحید حدیقه سنایى
۳۳-شرح یک دوره مسائل ریاضى هیوى زیج بهادرى و تعلیقات آن
۳۴-شرح عربى تحفه الاجله فی معرفه القبله حیدر قلى سردار کابلى
۳۵-تعلیقات بر شرح بر فصوص محى الدین عربى
۳۶-تعلیقات بر قبله ملا مظفر
۳۷-تعلیقات و حواشى بر دوره اصول اقلیدس و شرح صدور آن به تحریر خواجه نصرالدین طوسى
۳۸-تعلیقات بر هشت باب معانى شرح مطول تفتازانى
۳۹-تعلیقات دوره منطق منظومه متاله سبزوارى
۴۰-تعلیقات بر اسفار صدر المتالهین بخصوص از اول جواهر و اعراض تا آخر آن به تفصیل
۴۱-تحشیه تمهید القواعد صائن الدین معروف به ابن ترکه
۴۲-تعلیقه و تحشیه و تصحیح مجسطى بطلمیوس و نیز حاشیه بر شروح آن چون شرح نظام الدین نیشابورى و شرح محمد على ریاضى .
۴۳-تصحیح کامل یک دوره نهج البلاغه از روى نسخه اى که به یک واسطه از خط سید رضى استنساخ گردیده است .
۴۴-تصحیح و اعراب گذارى جلدین اصول کافى ثقه الاسلام کلینى
۴۵-تصحیح تفسیر خلاصه المنهج مرحوم ملا فتح الله کاشانى
۴۶-تصحیح کامل یک دوره تمامى حکمت متعالیه معروف به اسفار ملاصدرا از اول تا آخر آن از روى چندین نسخه مخطوط و غیر مخطوط محشى و مصحح بر تحشیه و تصحیح مرحوم سید ابوالحسن جلوه زواره اى و سید حسن آل طعمه و دیگر حکما.
۴۷-تصحیح و تحشیه بر دوره کامل شرح محقق خواجه نصیر الدین طوسى بر اشارات ابو على سینا.
۴۸-تصحیح کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد که شرح علامه حلى بر تجرید الاعتقاد خواجه نصیر طوسى مى باشد .
۴۹-تصحیح و تعلیق اکرومانالاوس در مثلثات کروى به تحریر خواجه نصیر الدین طوسى
۵۰-تصحیح و تعلیقه شرح عبد العلى بیرجندى بر زیج الغ بیک .
۵۱-تصحیح شرح ملا عبدالعلى بیرجندى بر اسطرلاب خواجه نصیر طوسى و تصحیح بیست باب اسطرلاب خواجه نصیر و هفتاد باب رساله حاتمیه در اسطرلاب شیخ بهائى
۵۲-تصحیح کلیله و دمنه ابو المعالى نصرالله منشى با مقدمه و حواشى و مآخذ و امثال آن و ترجمه دو بابش .
۵۳-تصحیح خزائن نراقى با مقدمه و تعلیقات به عربى و فارسى .
۵۴-تصحیح نصاب الصبیان با مقدمه و تحشیه و مزین به تقریظ علامه شعرانى .
علامه حسن زاده آملی رساله هاى متعددى در علوم گوناگون دارند که عبارتند از:
۱-مفاتیح المخازن که در واقع تکمیل کننده مقدمات دوازده گانه قیصرى بر شرح فصوص ابن عربى است .
۲-رساله اى در کسب .
۳-رساله اى در اقسام فاعل .
۴-رساله فارسى انه الحق .
۵-رساله اى در ظل (تانژانت )
۶-رساله اى در تکسیر دایره و بیان نسبت محیط به قطر دایره ( یعنى بحث از پى )
۷-رساله اى درمثل افلاطونى
۸-رساله اى در مراتب و درجات قرآن مجید .
۹-رساله اى در میل کلى و مسائل متعدد هندسى و نجومى .
۱۰-رساله اى در سیرو سلوک .
۱۱-رساله اى در تفسیر بسم الله الرحمن الرحیم
۱۲-سى فصل ( دایره هندیه )
۱۳-قضا و قدر
۱۴-تعیین سمت قبله مدینه به اعجاز رسول الله ( صلى الله علیه واله و سلم )
۱۵-مطالب ریاضى
۱۶-پیرامون فنون ریاضى
۱۷-مناسک حج
۱۸-لیله القدر و فاطمه (علیها السلام )
۱۹-قطب نما و قبله نما
۲۰-اختلاف منظر و انکسار نور
۲۱-لوح و قلم .
۲۲-کل فى فلک یسبحون
۲۳-مدارج و معارج.
